Bệnh tiểu đường đặc biệt là tiểu đường loại 2 rất dễ dẫn đến các biến chứng về bệnh tim mạch, đột quỵ...Do đó, chế độ ăn của người tiểu đường cần được quan tâm, chú trọng để duy trì tỷ lệ đường huyết bình thường.

Mục tiêu dinh dưỡng

  • Đưa nồng độ Glucose trong máu về bình thường
  • Huyết áp bình thường
  • Lipide máu bình thường
  • Cân nặng hợp lý
  • Nâng cao toàn bộ sức khỏe

 

Khẩu phần ăn của người trong một ngày

  • Tinh bột :6-11 suất
  • Trái cây: 2-4 suất
  • Rau: 3-5 suất
  • Thịt: 2-3 suất
  • Sữa và chế phẩm từ sữa: 1-2 suất
  • Mỡ và đường: hạn chế

 

Tinh bột : Là cơ bản của bữa ăn. Có nhiều trong :

  • Gạo,
  • Bột mì,
  • Bắp
  • Khoai củ,
  • Đậu…

Có 2 loại tinh bột : Loại tốt cho sức khỏe và loại không tốt

Tinh bột tốt : Cung cấp nhu cầu Carbonhydrate cơ bản cho cơ thể, chứa nhiều vitamin và khoáng chất

  • Trái cây (Nên ăn trái cây hơn là uống nước trái cây )
  • Rau, đậu
  • Ngũ cốc

Tinh bột không tốt: Làm tăng cao tỷ lệ đường trong máu rất nhanh

  • Đường tinh luyện
  • Đậu trắng
  • Bánh kẹo, nước ngọt
  • Soda, nước uống nhiều đường,rượu

Chọn thức ăn chứa nhóm tinh bột tốt và hạn chế tối đa thức ăn chứa tinh bột xấu

Mỗi ngày bệnh nhân tiểu đường nên ăn khoảng 6 suất tinh bột:

1suất tinh bột (100cal) :

  • Gạo 30g
  • Bún 89g
  • Bánh đúc 189g
  • Bánh mì 40g
  • Mì gói 25g
  • Khoai lang 90g
  • Khoai môn 90g
  • Khoai tây 106g
  • Bắp tươi 50g
  • Nui (khô) 29g

Nhóm thịt:

Cung cấp đạm cho cơ thể, có 2 nhóm : đạm động vật và đạm thực vật

Đạm động vật: có trong

  • Thịt đỏ : heo,bò, dê , cừu
  • Thịt trắng :cá, thịt gà bỏ da, thức ăn      biển
  • Trứng…

Đạm thực vật: có trong rau củ

  • Hạt, đậu, đậu nành, đậu hũ
  • Dầu thực vật không có chất béo bão hòa (không cholesterol)
  • Một suất là: 28gram thịt ,cá, gà, vịt hay phômai
  • ½ chén đậu Hà lan

Mỗi ngày nên ăn 2-3 suất thịt : 1 suất thịt = 5g protein

  • Tàu hủ 46g
  • Thịt bò nạc 25g
  • Trứng gà 38g
  • Tàu hủ ky 10g
  • Cá lóc 27g
  • Cá thác lác 28g
  • Cá thu 20g
  • Cua 29g

Chất xơ

Mục tiêu = 10 – 35 grams/ngày

Chức năng:

  • Giúp giảm táo bón
  • Giúp giảm cân.
  • Giảm khả năng ung thư ruột kết
  • Giữ đường huyết ổn định
  • Giảm sản xuất cholesterol ở gan, làm giảm cholesterol trong máu
  • Giảm nguy cơ tai biến mạch máu não và bệnh lý mạch vành

Chất xơ có 2 dạng:

Dạng hòa tan: Rau,trái cây,đậu: Kiểm soát đường huyết và lipid máu

Dạng không hòa tan: ngũ cốc…: Tốt cho đường ruột

Rau cải: Nên ăn 3-5 suất mỗi ngày

Một suất là:

  • 1 chén rau sống
  • ½ chén rau nấu chín
  • ½ chén rau xay nhuyễn

Trái cây : Dù trái cây tốt cho sức khỏe, tuy nhiên nếu ăn nhiều sẽ làm tăng đường huyết trên bệnh nhân tiểu đường. Mỗi ngày nên ăn 2-4 suất trái cây

Một suất trái cây :

  • 1 trái táo nhỏ, cam, chuối
  • 1 trái đào trung bình
  • Nước ép : 1/3-1/2 chén
  • ½ trái chuối lớn
  • 4-5 trái chôm chôm
  • 1 trái mận
  • 4 trái măng cụt
  • 1 trái ổi nhỏ
  • Chanh, cam :   116g
  • Đu đủ chín   :   114g
  • Cóc             :   111g
  • Vải              :   109g
  • Táo,  lê        :   106g
  • Mít, nhãn     :    102g
  • Mãng cầu    :  85g
  • Sapoche     :  82g
  • Xòai            :  80g
  • Na              : 76g
  • Chuối          :50 – 75g

Nhóm dầu mỡ

Cung cấp nhiều năng lượng và acid amin thiết yếu cho cơ thể

Chất béo tốt : cải thiện sức khỏe tim mạch, nên sử dụng

Chất béo không bão hòa đơn:

  • Hạt
  • Dầu Olive
  • Dầu dừa

Chất béo không bão hòa đa:

  • Dầu hướng dương
  • Dầu bắp
  • Đậu nành
  • Omega 3 and 6
  • Omega-3 and Omega-6 Fatty Acids

Chất béo tốt có nhiều trong: Cá (cá hồi, cá ngừ ,cá tuyết),đậu nành…

Chất béo xấu : Nên hạn chế sử dụng

  • Thịt đỏ : bò, heo, dê…
  • Trứng
  • Sản phẩm từ sữa
  • Mỡ heo
  • Dầu cọ
  • Thức ăn chiên

Nhóm sữa

Nên uống khoảng 1-2 suất sữa mỗi ngày, nên dùng sữa dành cho bệnh nhân tiểu đường, tuy nhiên sữa dành cho bệnh nhân cũng có khả năng tăng đường huyết nếu uống nhiều. Bệnh nhân không nên uống sữa vào buổi tối, vì sẽ làm tăng đường huyết vào buổi sáng.

Mỗi suất sữa là 1 chén (250ml), loại đun hay đậm đặc : ½ chén, loại sữa bột không béo : 1/3 chén

Yaourt : 1 chén

Rượu bia

Giới hạn lượng cồn đưa vào không nhiều hơn 1-2 lượng chuẩn mỗi ngày

1 lượng chuẩn : 285 ml bia, 375 ml bia nhẹ, 100ml rượu (vang, champagne), 30ml rượu mạnh (rượu đế, whisky, scott…)

30ml = 1 chung rượu

Uống nhiều bia sẽ làm đường huyết tăng cao khó kiểm soát. Bệnh nhân, đặc biệt là nam giới nên bỏ rượu bia.

Muối

Giới hạn muối ăn vào ít hơn 6g mỗi ngày, đặc biệt bệnh nhân có tăng huyết áp

Giới hạn thức ăn có nhiều muối như thức ăn chế biến sẵn(mì gói, thịt đóng hộp…)

Tỉ lệ các nhóm thức ăn trong mỗi bữa ăn

  • ¼ là tinh bột
  • ¼ là thịt, cá, gà, .hay thịt thay thế
  • ½ là rau không có tinh bột
  • Còn lại là 1 ít sữa và trái cây

Khuyến cáo chế độ ăn cho người tiểu đường

  • Ăn chế độ ăn ít chất béo bão hòa và chất béo toàn phần.
  • Hạn chế muối , đường
  • Ăn hơn 5 suất trái cây và rau mỗi ngày
  • Chọn thực phẩm nguyên hạt (gạo lức…)
  • Hạn chế sử dụng rượu bia
  • Sự ổn định trong chế độ ăn có thể giúp kiểm soát đường huyết và cân nặng
  • Các bữa ăn nhỏ có thể làm giảm sự dao động đường huyết tuy nhiên ăn thường xuyên có thể dẫn tới dư năng lượng, tăng đường huyết và tăng cân
  • Đưa bữa ăn phụ vào chế độ ăn nên tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể

Theo daithaoduong.com